Hatay kıble açısının coğrafi karşılığı
Hatay'da Antakya merkezinin İskenderun kıyısıyla ve Reyhanlı çevresiyle aynı konumda olmadığını unutmayın. Bu şehirde bir kıble derecesini uygularken önce hangi noktanın ölçüme esas alındığını bilmek gerekir. Hatay için kullanılan il merkezi referansı 36.2021° kuzey enlemi ve 36.1600° doğu boylamıdır. Bu noktadan Kâbe’ye hesaplanan kıble açısı 166,8°, yaklaşık yüzey mesafesi 1.681 kilometredir.
Yakın yerleşimlerde derece neden değişir?
Dağ, kıyı ve ova yerleşimleri farklı sokak yönleriyle kurulmuş olabilir; tek bir cadde yönü bütün ilin kıblesini göstermez. İki il merkezi arasındaki açı farkı, şehirlerin yalnızca birbirinden kaç kilometre uzakta olduğuyla açıklanamaz; enlem ve boylamın birlikte etkisi vardır. Örneğin Osmaniye il merkezine uzaklık yaklaşık 97 kilometre; bu merkezden kıbleye başlangıç açısı ise 167,8° olarak hesaplanır. Hatay için gösterilen 166,8° ile aynı değeri beklemek doğru değildir.
Bulunduğunuz yer için yön kontrolü
Evinizde yönü bir defa güvenilir biçimde belirlediyseniz bunu pencere ya da duvar gibi kalıcı bir referansla ilişkilendirebilirsiniz. Kilis merkezinin hesaplanan 170,5° değeri de Hatay ile karşılaştırıldığında konum farkını somutlaştırır. İkinci merkezin yaklaşık 103 kilometre uzaklıkta olması, kıble yönlerinin birebir eşit olacağı anlamına gelmez.
İlçe veya mahalledeki tam yerinizi hesaplamak isterseniz GPS izniyle veya kendi belirlediğiniz enlem-boylamı girerek yeni bir başlangıç noktası seçin. Telefonun fiziksel yönüyle coğrafi kıble derecesinin iki ayrı bilgi olduğunu unutmayın.
Hesabın referansı: 36,2021° kuzey enlemi ve 36,1600° doğu boylamı. Bu koordinatlar Hatay il merkezini temsil eder; bir binanın ya da ilçenin tam adresini değil. Kâbe’ye mesafe karayolu uzunluğu değildir; yeryüzü üzerindeki yaklaşık büyük daire mesafesidir.
Hatay ve yakın il merkezleri arasında yön farkı
Şehir merkezi referanslarıyla karşılaştırma yapmak isterseniz, Osmaniye için 167,8° ve Kilis için 170,5° başlangıç açısı hesaplanıyor. Hatay merkezinin 166,8° değeriyle aralarındaki fark sırasıyla 1,0° ve 3,7°. Bu hesapların her biri farklı bir merkez koordinatına aittir; birbirinin yerine kullanılamaz.
Merkezler arasındaki yaklaşık kuş uçuşu mesafeler sırasıyla 97 ve 103 km’dir. Sayfada gösterilen Kâbe uzaklığı ise başka bir ölçüdür. İki şehir birbirine yakın görünse bile kıble derecelerini tam olarak aynı kabul etmeyin.