Malatya kıble açısının coğrafi karşılığı
Malatya şehir merkezinin Battalgazi ve Yeşilyurt çevresiyle ilişkisi, Darende'deki farklı konum için tek açı kullanılabileceği anlamına gelmez. Bu şehirde bir kıble derecesini uygularken önce hangi noktanın ölçüme esas alındığını bilmek gerekir. Malatya için kullanılan il merkezi referansı 38.3552° kuzey enlemi ve 38.3095° doğu boylamıdır. Bu noktadan Kâbe’ye hesaplanan kıble açısı 175,2°, yaklaşık yüzey mesafesi 1.888 kilometredir.
Yakın yerleşimlerde derece neden değişir?
Bağ ve bahçe içindeki yapıların yönlenişi ne olursa olsun esas ölçü coğrafi başlangıç açısıdır. İki il merkezi arasındaki açı farkı, şehirlerin yalnızca birbirinden kaç kilometre uzakta olduğuyla açıklanamaz; enlem ve boylamın birlikte etkisi vardır. Örneğin Adıyaman il merkezine uzaklık yaklaşık 66 kilometre; bu merkezden kıbleye başlangıç açısı ise 174,9° olarak hesaplanır. Malatya için gösterilen 175,2° ile aynı değeri beklemek doğru değildir.
Bulunduğunuz yer için yön kontrolü
Evinizde yönü bir defa güvenilir biçimde belirlediyseniz bunu pencere ya da duvar gibi kalıcı bir referansla ilişkilendirebilirsiniz. Elazığ merkezinin hesaplanan 178,1° değeri de Malatya ile karşılaştırıldığında konum farkını somutlaştırır. İkinci merkezin yaklaşık 88 kilometre uzaklıkta olması, kıble yönlerinin birebir eşit olacağı anlamına gelmez.
İlçe veya mahalledeki tam yerinizi hesaplamak isterseniz GPS izniyle veya kendi belirlediğiniz enlem-boylamı girerek yeni bir başlangıç noktası seçin. Telefonun fiziksel yönüyle coğrafi kıble derecesinin iki ayrı bilgi olduğunu unutmayın.
Hesabın referansı: 38,3552° kuzey enlemi ve 38,3095° doğu boylamı. Bu koordinatlar Malatya il merkezini temsil eder; bir binanın ya da ilçenin tam adresini değil. Kâbe’ye mesafe karayolu uzunluğu değildir; yeryüzü üzerindeki yaklaşık büyük daire mesafesidir.
Malatya ve yakın il merkezleri arasında yön farkı
Şehir merkezi referanslarıyla karşılaştırma yapmak isterseniz, Adıyaman için 174,9° ve Elazığ için 178,1° başlangıç açısı hesaplanıyor. Malatya merkezinin 175,2° değeriyle aralarındaki fark sırasıyla 0,3° ve 3,0°. Bu hesapların her biri farklı bir merkez koordinatına aittir; birbirinin yerine kullanılamaz.
Merkezler arasındaki yaklaşık kuş uçuşu mesafeler sırasıyla 66 ve 88 km’dir. Sayfada gösterilen Kâbe uzaklığı ise başka bir ölçüdür. İki şehir birbirine yakın görünse bile kıble derecelerini tam olarak aynı kabul etmeyin.